Kamu ihale yazılımı: 4734 sayılı kanun ekosistemini AI ile yönetin

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu — kısa harita

4734, 2003'te yürürlüğe giren temel düzenleme. Üç tip ihale tanımlar: açık ihale (en yaygın, herkes katılabilir), belli istekliler arasında ihale (önce ön yeterlik, sonra davet), pazarlık usulü (acil veya teknik gereklilik halinde). Eşik değerleri her yıl Maliye Bakanlığı yayımlar; 2026 itibarıyla yapım için ~1.6 milyon TL altı doğrudan temin yapılabiliyor, üstü ihale gerekiyor.

Kanun ayrıca yeterlik kriterlerini, geçici/kesin teminat oranlarını, itiraz yollarını (KİK'e itiraz, ardından idari yargı) belirler. Kamu ihalelerinde "kazanmak" sadece düşük fiyat değil; eksiksiz belge, doğru yorumlama ve risk yönetimidir. Yazılım bu üçünü hızlandırır.

Bir kamu ihale yazılımının olmazsa olmazları

Pazardaki ürünleri 5 yıldır izliyoruz. Bir yazılımın gerçekten iş yapabilmesi için şu modülleri içermesi gerekiyor:

1. EKAP gerçek zamanlı tarama — 1-2 dakika içinde yeni ilanı yakalamayan sistem, RSS abonesinden farksız.
2. Profil tabanlı filtreleme — CPV + NUTS + tutar + ihale türü + idare türü; tek eksende çalışan filtre yetmez.
3. AI şartname analizi — 30-180 sayfalık dosyaları dakikalar içinde özet ve risk noktası çıkaran motor.
4. KİK Kurul kararı eşleşmesi — Şartnamedeki ifadelerin geçmiş itirazlarda nasıl yorumlandığı.
5. Teklif iskeleti üretimi — İdari ve teknik teklif şablonu, geçmiş projeleri referans göstererek.
6. Geçici teminat hesabı — Tutar otomatik hesap, banka bilgisi tek yerde.
7. Geri sayım ve hatırlatma — Çalışma günü mantığıyla, son 24 saat alarmları.
8. Ekip iş akışı — Atama, kuyruk, durum takibi, raporlama.
9. KVKK + GDPR uyumluluk — Belgelenmiş veri işleme, AB veri merkezi.

Tendermeister bu dokuz modülü Starter'dan Premium'a kadar kademeli sunar; küçük başlayıp büyüyebilirsiniz.

EKAP'ta arama: anahtar kelimeyi aşmak

EKAP'ın kendi arama arayüzü "anahtar kelime + idare + tarih" üzerine kurulu. Bu, 2010'ların yöntemi. Modern bir kamu ihale yazılımı şu üç boyutta düşünür:

• Sektörel: CPV kodları üzerinden, ama benzer/komşu kodları da kapsayarak. Örneğin 71300000 mühendislik hizmetleri arıyorsunuz; sistem 71500000 inşaat hizmetlerini de göstersin mi diye sorar.
• Coğrafi: NUTS-2 / il bazında, lojistik mesafe hesabıyla. Diyarbakır'da firma için Şırnak ihalesi yakın, İstanbul ihalesi pratik değil.
• Mali: Yaklaşık maliyet aralığı + iş bitirme şartı + geçici teminat tutarı kombinasyonu. "Ben 2 milyon TL'lik işlere giderim" demek için tek başına yaklaşık maliyet yetmez.

Tendermeister bu üç boyutu profil ayarında tek seferde kurar. Detaylar EKAP arama sayfasında.

Şartname analizi — saatler değil dakikalar

Bir teklif yöneticisi tipik bir şartnameyi 2-4 saatte okur. 80 sayfalık idari + teknik şartnameyi anlamak, kritik maddeleri çıkarmak, sözleşme tasarısının riskli noktalarını işaretlemek zaman ister. Tendermeister AI motoru aynı işi 4-7 dakikada yapar.

Çıktıda şu var: ihale amacı (3-4 cümle), yaklaşık maliyet, geçici teminat hesabı, iş bitirme şartı (firmanızın hangi referansının uyabileceği işaretli), istenen belgeler listesi (eksiklerini gösterir), ödeme planı, süre cezası, fesih halleri, ve "alışılmadık maddeler" bölümü. Son bölüm en kritik kısım — 2.3 madde içeren "ek garanti süresi" gibi tuzakları ilk anda görürsünüz. Şartname analizi sayfasında daha derin inceleme.

KİK Kurul kararları neden önemli?

KİK Kurul kararları Türkiye'deki ihale yönetiminin "yargı içtihadı"dır. Bir şartname maddesi 2023'te benzer biçimde itiraz konusu olduysa ve Kurul iptal ettiyse, aynı yapıyı bugün gören firma direkt itiraz edebilir veya en azından idarenin zeyilname yayımlamasını bekleyebilir. Bu bilgi yıllık 38.000 karar arasında saklı.

Tendermeister tüm Kurul kararlarını indeksli tutar. Şartnamede semantik benzerlik tespit ettiğinde uyarı çıkarır. Geçen sene Antalya'da bir aydınlatma firması, "tek marka belirten" madde nedeniyle Tendermeister uyarısıyla itiraz etti; itiraz kabul edildi, ihale yeniden ilan edildi ve firma kazandı. Tek başına bu olay yıllık abonmanın 30 katı değer üretti.

Teklif hazırlama — şablon değil iskelet

Teklif dosyası üç parçalıdır: idari teklif (belgeler, bey­annameler), teknik teklif (yöntem, ekip, ekipman, iş programı), mali teklif (birim fiyat veya götürü). İlk ikisi tekrar eden yapıdadır; her ihalede %60-80 örtüşür. Tendermeister geçmiş tekliflerinizi okur, yeni ihale şartnamesine göre iskelet üretir — hazır cümleler değil, yapı ve referans önerileri. Detayları teklif hazırlama yazılımı sayfasında bulabilirsiniz.

Mali teklif AI dışında; orada birim fiyat çalışması, BAR (birim fiyat artış oranı) hesabı, kâr/zarar simülasyonu insan işidir. Yazılım bu işi otomatize etmez ama hesaplama tablosu sağlar.

Sözleşme aşaması ve hak ediş takibi

İhaleyi kazandıktan sonra iş bitmez; aksine başlar. Kesin teminat (sözleşme bedelinin %6'sı), iş başlama tutanağı, iş programı, hak ediş döngüleri, kabul prosedürü — hepsi 4735 kapsamında. Tendermeister Premium plan bu aşamayı da içerir: sözleşme tarih hattı, hak ediş hatırlatıcı, gecikme cezası simülatörü, garanti süresi takibi.

Bu modül özellikle uzun süreli (12-36 ay) işlere gidenler için kritik. Bir köprü inşaatında her gün 2-4 hatırlatma, 8-12 belge takibi var. Excel ile yönetmek mümkün, ama her takım değişiminde 3-5 hata yapılıyor.

KOBİ desteği ve KOSGEB uyumu

4734'ün 11. maddesi yerli istekli ve KOBİ lehine düzenlemeler içerir. Belirli ihalelerde yerli ürün %15 fiyat avantajı ile değerlendirilir; KOBİ ölçeğindeki firmalar için bazı eşiklerde özel kurallar uygulanır. Tendermeister bu avantajları ihale bazında otomatik tanımlar — "bu ilanda yerli istekli avantajınız var, %15 brüt fiyat farkına rağmen yine de avantajlısınız" der.

KOSGEB destekleri (özellikle KOBİGEL ve genel destek programları) ihale teminatı için kullanılabilir. Tendermeister KOSGEB destek başvurularınızı takip etmez, ama bilgi notu olarak gösterir. Detay: KOBİ ihale yazılımı.

Sektörel uzmanlaşma — yapım, hizmet, mal

4734 üç ana ihale türünü ayırır: yapım işleri (inşaat, altyapı), hizmet alımları (temizlik, danışmanlık, IT, güvenlik), mal alımları (ofis, tıbbi, IT donanım, araç). Her birinin kendi yönetmeliği, kendi belge gereksinimi, kendi pazar dinamiği var.

• Yapım ihaleleri takibi — KGM, TCDD, DSİ, iller bankası, belediyeler.
• Hizmet alımı ihaleleri takibi — bakanlıklar, üniversiteler, hastaneler.
• Mal alımı ihaleleri takibi — Sağlık Bakanlığı, MSB, Devlet Malzeme Ofisi.

Tendermeister profil oluştururken sektörel uzmanlaşmayı sorar; sonraki tüm filtreler ve uygunluk skoru bu seçime göre kalibre edilir.

Şehir bazlı odaklanma

Bazı firmalar tüm Türkiye'ye değil, belirli bir şehre veya bölgeye odaklanır. İstanbul'da İBB ve 39 ilçe belediyesi yıllık 18 binden fazla ihale yayımlar; bu tek başına bir pazar. Ankara'da bakanlıklar, ABB ve savunma sanayisi (TUSAŞ, ASELSAN) farklı bir dinamik. İzmir'de İZBB, EÜAŞ, liman/lojistik kümesi vardır.

Şehir sayfalarımız: İstanbul, Ankara, İzmir. Her sayfa o şehrin ana kamu alıcılarını, tipik ihale tutarlarını ve sektör dağılımını içerir.